D.MADDENİN DEĞİŞİMİ

D.MADDENİN DEĞİŞİMİ

Doğal, İşlenmiş ve Yapay Maddeleri Nasıl Ayırt Ederiz?

Çevremizde gördüğümüz eşya ya da alet olarak kullandığımız nesnelerin yapımında çeşitli maddeler kullanılır.

Bu maddeler, nesnelerin kullanım alanlarına uygun olarak seçilir. Örneğin, bina yapımında sağlam ve sert, konfor ve rahatlık için kullanılan eşyalar ise esnek ve yumuşak maddelerden yapılır.

Nesnelerin yapımında ve malzeme olarak kullanılan maddeleri doğal, işlenmiş ve yapay maddeler olarak sınıflandırırız.

Doğal Maddeler:Ağaç, taş, demir, altın, sebze, meyve, pamuk gibi doğada kendiliğinden bulunan maddelere doğal maddeler denir.

Doğal maddeler, çeşitli ürünleri elde ederken ham madde olarak kullanılır. Örneğin, pamuklu kumaşın ya da pamuk ipliğinin ham maddesi pamuktur.

İşlenmiş Maddeler: Doğal maddelerin insanlar tarafından fabrika, atölye vb. yerlerde işlenmesiyle elde edilen maddelerdir. Pamuktan yapılan kumaş ya da iplik işlenmiş maddedir. İşlenmiş ürünlerin yapımında kullanılan maddeler malzemedir.Doğal maddenin işlenmesiyle elde edilen madde yine doğaldır. Pamuktan yapılan iplik, kumaş, bluz birer işlenmiş doğal maddedir.Pamuk ipliğinin ürünü olan kumaş ve bluz son üründür. Buğday ve unun işlenmesiyle elde edilen ekmek de son üründür. Ekmek, tatlı için kullanıldığında malzeme de olur.

Yapay Maddeler                                                                                                                          Doğal maddelerin yerine kullanılmak üzere çeşitli yollarla yapılan maddelere yapay madde denir. Ağaçtan elde edilen doğal tahta yerine kullanılan sunta yapay maddedir. Sunta, odu

Paket lastiği, otomobil lastiği yapımında kullanılan kauçuk petrol katranından yapılan yapay bir maddedir. Kauçuk ağacından elde edilen doğal kauçuğun yerine kullanılır. Benzinin ham maddesi olan petrolden birçok doğal ve yapay madde elde edilir.

Petrolden Elde Edilen Doğal Maddeler

Yer altından çıkarılan petrol, rafinerilere götürülerek işlenir. Burada ısının etkisiyle petrolü oluşturan maddeler birbirinden ayrılır.Petrol gazı (LPG) mutfakta (tüplü ocaklarda), taşıtlarda benzin gibi yakıt olarak kullanılır.Gaz yağı uçak yakıtlarına katılır, ısınma ve aydınlatmada kullanılır.   Motorin (mazot) evlerin ısıtılmasında, fabrikalarda ve bazı taşıtlarda yakıt olarak kullanılır.

Petrolden Elde Edilen Yapay Maddeler

Petrol katranından plastik, naylon,teflon, kauçuk gibi yapay maddeler eldeedilir.

  Plastik: Plastikten leğen, kova gibi ev eşyaları, çeşitli oyuncaklar yapılır. Pencere yapımında kullanılır. Plastikten bakalit denilen sert plastik de yapılır. Bakalit tencere, tava, çaydanlık vb. saplarında, televizyon, radyo gibi ürünlerde, araba aksesuarlarında kullanılır.

Naylon: Günümüzdeki giysilerin birçoğunda yün veya pamuğun yanında naylon iplik de kullanılır. Naylondan elde edilen sentetik iplikten yapılan kumaşa sentetik kumaş denir.

Teflon: Tencere ve tava yapımında kullanılır. Çelik, bakır ve alüminyumdan yapılan tencereler işlenmiş doğal maddelerdir. Teflon ise yapay maddedir.

   Doğal Kaynaklar Nelerdir?

Doğal kaynaklar, yaşamımızı devam ettirebilmek ve kolaylaştırabilmek için kullandığımız kaynaklardır. Ağaç, su, kömür, ham petrol, demir doğal kaynaklarımızdan bazılarıdır.Doğal kaynakları kullanarak birçok ürün elde ederiz. Binaların, ev eşyalarının, otomobillerin yapımında doğal kaynaklar kullanılır.

Doğal Kaynakların Korunması İçin Neler Yapılmaktadır?

Doğal kaynaklar sınırsız değildir. Birçok alanda kullandığımız için dikkatli ve tutumlu kullanmazsak kısa sürede azalır, ihtiyaçlarımızı karşılayamaz. Kâğıt, karton, demir ve cam gibi atıkların işlenerek geri dönüşümleri sağlanmaktadır. Böylece birçok ağacın kesilmesi önlenmekte, yer altı kaynaklan korunmaktadır Aynı zamanda atıklar toplandığı için çevre temiz tutulmuş, doğal denge de korunmuş olur. Su kaynaklarının temiz tutulması ve tutumlu kullanılması da birçok canlının yaşamını sürdürmesi için gereklidir.Doğal kaynakların korunması için yapılan faaliyetler ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır.

Doğa Olayları Maddeleri Nasıl Değiştirir?

Doğa olayları, maddeleri sürükleyerek, aşındırarak ve parçalayarak yeryüzünü şekillendirir. Bunlar yağmur, rüzgâr, ani sıcaklık değişimi, akarsular ve derelerin etkisiyle gerçekleşir.

• Aşırı yağmur yağınca oluşan sel, karşısına çıkan taşı ve toprağı sürükleyerek yerlerini değiştirir, parçalanmasına neden olur.

• Akarsu ve dereler de taşları ve toprağı sürükler. Kıyılarındaki taşı ve toprağı kopararak da o yerin şeklini değiştirir. Vadiler, bu yolla oluşmuş yer şekilleridir.

• Yağmur gibi rüzgâr da bitki örtüsünün az olduğu, kurak ve verimsiz yerlerde aşınmaya neden olur.Yağmur, akarsular ve rüzgâr özellikle yumuşak kayaçları aşındırır.

Peribacaları, yumuşak kayaçların yağmur ve rüzgârın aşındırması sonucu  oluşmuştur.       Yağan yağmur suları toprak ve kayaçlar arasındaki boşluklara dolar. Gündüz sıcak olan hava, gece aniden soğuyunca kayaçların arasındaki su donar. Donan su, kayacın parçalanmasına neden olur. Büyük ve sert kayaçların bu yolla parçalanması yıllar sürer.

Kutuplardaki buzullar da yeryüzünün şeklini değiştirir. Erimeyen karların çukur yerlerde birikmesiyle oluşan  buzul, dağın yamacından aşağıya inerken kayaçlara sürtünerek kayaçları aşındırır.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s